Gjykata e Strasburgut gjobit shtetin shqiptar, për vonesat në gjykimin e çështjeve

Gjykata e Strasburgut ka gjobitur me 5900 euro shtetin shqiptar lidhur me dy çështje të depozituara pranë kësaj gjykate, përkatësisht çështjen Bara dhe Kola kundër Shqipërisë (aplikimi nr. 43391/18 dhe 17766/19).

Gjykata vendosi që Shqipëria duhet t’u paguante kërkuesve 1,200 euro dhe 2,300 euro respektivisht në lidhje me dëmin jomonetar dhe 1,200 euro secilit në lidhje me kostot dhe shpenzimet.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi, njëzëri, se kishte pasur një shkelje të nenit 6 § 1 (e drejta për një gjykim brenda një afati të arsyeshëm) të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, dhe një shkelje të nenit 13 (e drejta për një mjet efektiv) në lidhje vetëm me kërkuesin e parë.

Rasti kishte të bënte me procedurat para gjykatave vendase në një kohë kur reformat gjyqësore kishin filluar.

Një zgjedhje për postin e rektorit Universiteti të Mjekësisë në Tiranë ishte në diskutim për zotin Petrit Bara, ndërsa rasti i Eduard Kolës lidhej me gjykimin e tij për vrasje.

Zoti Petrit Bara është doktor dhe profesor i mjekësisë në Universitetin e Mjekësisë në Tiranë (UMT). Në vitin 2016 ai kandidoi për postin e rektorit të UMT, duke dalë i dyti. Ai filloi procedurat më 23 prill 2016, duke pretenduar se kishte pasur parregullsi në procesin zgjedhor, por nuk ishte në gjendje të merrte kënaqësinë para organeve përkatëse administrative.

Ai shkoi në gjykata, por kërkesa e tij u hodh poshtë në shkallën e parë dhe ky aktgjykim u la në fuqi nga Gjykata Administrative e Apelit. Gjykata Supreme gjeti disa mangësi në procedura dhe ia kaloi çështjen gjykatave më të ulëta. Çështja është ende në pritje në Gjykatën Administrative e Apelit.

Më 4 maj 2018, Bara gjithashtu u ankua në Gjykatën Supreme për shkelje të së drejtës së tij për t’u dëgjuar brenda një afati të arsyeshëm sipas neneve 399/1 e në vijim të Kodit të Procedurës Civile. Më 13 korrik 2021 Gjykata Supreme ndërpreu shqyrtimin e saj të asaj kërkese, duke gjetur se vonesa ishte shkaktuar për shkak të reformës në sistemin e drejtësisë, dhe duke pasur parasysh se e ka dërguar çështjen në gjykatat më të ulëta për rishqyrtim.

Eduard Kola u dënua me burgim të përjetshëm në 15 nëntor 2012 për vrasje me paramendim të një rojtari nate në një gurore guri, ngjarje e ndodhur më 24 shtator 2011. Ky dënim u rrëzua më pas nga Gjykata e Lartë për mungesë arsyetimi adekuat në aktgjykim. Dënimi i Z. Kola u konfirmua më vonë nga Gjykata e Apelit Shkodër pas një rigjykimi. Një apel kasacioni i paraqitur prej tij u gjet i pranueshëm më 5 mars 2021. Gjykata Supreme ende nuk ka caktuar një datë për shqyrtimin e apelit të tij në themel.

Gjetjet e Strasburgut

Gjykata konstatoi në veçanti se edhe duke marrë parasysh reformat gjyqësore që po ndodhnin në Shqipëri në atë kohë, gjykatat vendase nuk kishin arritur të trajtonin çështjet e ankuesve me mjaftueshëm ekspeditë, që do të thotë se procedurat nuk ishin zhvilluar brenda një kohe të arsyeshme.

Përveç kësaj, u zbulua se mjeti i ri juridik sipas Kodit të Procedurës Civile i miratuar në vitin 2017 nuk kishte ndihmuar në përshpejtimin e procedurave, duke e lënë ankuesin e parë pa mjet juridik në dispozicion për t’u marrë me shkeljen e të drejtave të tij sipas nenit 6 § 1. Megjithatë, Gjykata deklaroi se mjeti juridik i ri në parim është në përputhje me Nenin 13 dhe prandaj duhet të shterohet para se të paraqisni ankesa të ngjashme në Gjykatë.