E padëgjuar: Shkencëtarët rikrijojnë zërin e mumjes 3,000-vjeçare egjiptiane

Shkencëtarët kanë riprodhuar zërin e një prifti të lashtë egjiptian duke krijuar një kopje të shtypur në 3D të traktit të tij të zërit të mumifikuar.

Një ekip ndërkombëtar dhe ndërdisiplinar, i udhëhequr nga David Howard, një profesor i inxhinierisë elektronike në Royal Holloway, përdori teknologjinë e skanimit të tomografisë kompjuterike (CT) për të matur dimensionet e traktit vokal të Nesyamun, një mumje që kaloi rreth dy shekuj në shfaqje në Leeds Muzeu i Qytetit në Mbretërinë e Bashkuar.

Ekipi më pas përdori ato matje për të shtypur 3D një trakt zanor artificial, përmes të cilit ata prodhuan tinguj duke përdorur një pajisje të veçantë elektronike të quajtur Organi i Traktit Vokal.

“Organi i Traktit Vokal, i pari në llojin e tij, siguroi frymëzimin për ta bërë këtë,” tha Howard për CNET.

Sigurisht, “zëri” i ri i Nesyamun është një përafrim, dhe duke pasur parasysh mungesën e regjistrimeve aktuale të zërit të tij, dhe shpwrbwrjen e trupit të tij për mijëvjeçarë, është e pamundur të dihet sa i saktë është. Por studiuesit sugjeruan që projekti i tyre “Zëri nga e kaluara” ofron një shans për njerëzit që “të angazhohen me të kaluarën në mënyra krejtësisht të reja dhe inovative”.

“Ndërsa kjo qasje ka implikime të gjera për menaxhimin e trashëgimisë / shfaqjen e muzeut, rëndësia e saj përputhet saktësisht me ‘besimin themelor të Egjiptianëve të lashtë se’ të flasësh emrin e të vdekurve do të thotë t’i jetosh përsëri ‘”, shkruajnë ata në një letër të botuar në Raporte Shkencore të Natyrës. “Duke pasur parasysh dëshirën e deklaruar të Nesyamun për ta dëgjuar zërin e tij në jetën e përtejme në mënyrë që të jetojë përgjithmonë, përmbushja e besimeve të tij përmes sintezës së funksionit të tij zanor na lejon të krijojmë kontakt të drejtpërdrejtë me Egjiptin e lashtë duke dëgjuar një tingull nga një trakt vokal që nuk është dëgjuar për më shumë se 3000 vjet, të ruajtura përmes mumifikimit dhe tani të restauruara përmes kësaj teknike të re “.

Lidhja e njerëzve modernë me historinë

Nuk është hera e parë që shkencëtarët “rikrijojnë” zërin e një njeriu antik. Në vitin 2016, për shembull, studiuesit italianë përdorën softuer për të rindërtuar zërin e kufome që u zbulua në 1991 dhe mendohet të ketë vdekur më shumë se 5,000 vjet më parë. Por projekti “Zërat e së kaluarës” është i ndryshëm, vërejnë studiuesit, sepse kufoma e mumifikuar e Nesyamun është veçanërisht e ruajtur mirë.

“Ishte veçanërisht i përshtatshëm, duke pasur parasysh moshën dhe ruajtjen e [indeve të tij të buta], gjë që është e pazakontë,” i tha Howard Live Science.

Sa i përket nëse zëri i rindërtuar i Nesyamun do të jetë ndonjëherë në gjendje të flasë me fjali të plota, Howard tha për Associated Press, se është “diçka për të cilën po punohet, kështu që do të jetë e mundur një ditë”.

John Schofield, një arkeolog në Universitetin e Jorkut, tha se riprodhimi i zërave nga historia mund t’i bëjë përvojat muzeale “më shumë dimensionale”.

“Nuk ka asgjë më personale sesa zëri i dikujt,” i tha ai Associated Press. “Kështu që ne mendojmë se të dëgjosh një zë nga shumë kohë më parë do të jetë një përvojë e paharrueshme, duke bërë që vendet e trashëgimisë si Karnak, tempulli i Nesyamun të bëhen të gjalla.”/Apel Media